Waarom schieten de raden van commissarissen bij woningcorporaties tekort?
In bovengenoemde voorbeelden is er sprake van een Bestuur die beslissingen heeft genomen, die aan de Raad van Commissarissen (RvC) hadden moeten worden voorgelegd. Het bestuur legt tenminste de majeure besluiten vooraf ter goedkeuring voor aan de raad van commissarissen (governance code woningcorporaties). Daarnaast heeft de RvC heeft een eigen verantwoordelijkheid om informatie proactief te verkrijgen.
Het zonnekoninggedrag van bestuurders, hebzucht en geloof in luchtkastelen waren volgens Kees Cools de werkelijke oorzaken van de grote fraudeschandalen. Deze symptomen waren ook vast te stellen, door de RvC, bij de directies van woningcorporaties. Bijvoorbeeld bij Rochdale; het rijden van Möllenkamp in een Maserati met chauffeur en zijn Spaanse villa in het dorpje Altea, waar verschillende prominente zakenpartners van Rochdale een huis hebben (FD 31 december 2008; ‘Ook RvC Rochdale op de korrel’).
De kwaliteit van toezicht is onvoldoende. Hier kunnen twee oorzaken aan ten grondslag liggen: de professionele & proactieve rol van de commissaris en de samenstelling van de RvC. Samenstelling gebeurt door coöptatie. Als de raad niet is samengesteld uit gekwalificeerde commissarissen blijft men door zelfinseminatie in het ‘old boys’ corporatie netwerk hangen. Wat zijn de criteria voor de samenstelling van een gekwalificeerde RvC. Commissarissen met ervaring in de verschillende functionele bedrijfsprocessen, zoals: financiën, organisatie structuur & besturing, vastgoedexploitatie & ontwikkeling en marketing (bijv. t.a.v. de kerntaak; huurdertevredenheid). En diversificatie in de samenstelling van de RvC. Geschikte commissarissen zijn mensen met jarenlange professionele commissaris ervaring, met als voorwaarde zelfopleiding door actieve participatie in complexe RvC situaties, dus niet de jaknikker commissaris. Daarnaast zijn er de professionele dienstverleners, die in hun opleiding en werkervaring de meest relevante ervaring hebben opgedaan, binnen een diversiteit aan organisaties, bijvoorbeeld; accountants, consultants en interim bestuurders. Toezicht is een vak en alleen ervaring is niet meer toereikend. Een opleiding, bijvoorbeeld de Nyenrode Commissarissencyclus, zoals ondergetekende heeft gevolgd, zou een van de selectie criteria kunnen zijn. Kees Cools heeft het boek ‘Controle is goed, vertrouwen nog beter’ geschreven. Het vertrouwen in de woningcorporatie besturen door de RvC’s was wellicht te groot. De uitkomst van het extern onafhankelijk onderzoek naar de wijze waarop de raad van commissarissen zijn toezichthoudende taak bij Rochdale heeft uitgevoerd, zou dit kunnen onderschrijven.
Lees hier het artikel, zoals gepubliceerd in het Financieele Dagblad op 4 februari 2009; ‘Rvc bij Rochdale bleef in gebreke’.
Lees ook het artikel:Â Woningcorporatie Stadgenoot misbruikt macht en verzandt in organisatierot.
Door Christian ter Maat; Directeur Carevolution; consultants who care about clients, people & society.
Ook gevraagd als: management, marketing, motivatie & inspiratie spreker, aangesloten bij Speakers Academy. Voorbeeld titels van zijn presentaties: ‘Bureaucratie; bevrijd uw organisatie van hinderlijke regels’ en ‘Van klantgerichtheid naar service kwaliteit naar klanttevredenheid’ en ‘Kredietcrisis Krijgskunsten’.
© Copyright 2009 Carevolution
Plaats/Stem op NUjij.nl
Send a friend
Print artikel
10 reacties op “Kwaliteit van toezicht bij woningcorporaties.”
Christian noemt de SS Rotterdam en de Maserati van de bestuurder van Rochdale in één adem als voorbeeld van zonnekoninggedrag. En stelt dan dat de commissarissen teveel vertrouwen in hun bestuurders hebben gehad ? Op welke feitelijke informatie baseert hij dat inzicht ? Les één voor een commisaris: vorm je mening op basis van zoveel mogelijk informatie. Les twee uit de werkelijkheid: met een blinkend CV en een Nijenrode-opleiding als commissaris is er geen enkele garantie op het voorkomen van fouten, ongelukken of een slachtoffer worden van politieke belangen en onzorgvuldige pers. Ook intuïtie en gezond verstand zijn belangrijke competenties…
Commissarissen Philadelphia weg na hard rapport, dit heeft woensdag geleid tot het opstappen van twee leden van de raad van commissarissen van Philadelphia Zorg. Bestuurders van de stichting hebben meer aandacht gehad voor de aankoop van vastgoed en projectontwikkeling dan voor de zorg aan gehandicapten, concludeerde het College sanering zorginstelllingen (CSZ).
Dit is een voorbeeld van commissarissen die niet aan de rem hebben getrokken. Controle en advies, daar draait het om in de Nederlandse corporate governance code (ook wel de Code Tabaksblat genoemd). Zodra er sprake is van Zonnekoninggedrag, is dat een van de signalen voor de raad van commissarissen om deze gedragingen te toetsen aan de strategie en doelstellingen van de organisatie. De SS Rotterdam en de Maserati van de bestuurder van Rochdale zijn voorbeelden van dit soort van signalen. Mocht het zittend management toch willen doorzetten met bijvoorbeeld een 200 miljoen euro schip i.p.v. deze (des)investering in te zetten voor de kerntaak sociale woningbouw en verhuur, dan kunnen de commissarissen hun toezicht houdende taak neerleggen. Doen zij dit niet, dan stemmen zij in met het (foute?) beleid. De commissarissen zijn er om de fouten van het management vroegtijdig te herkennen en om deze te beëindigen, dat is de controle taak van de commissarissen.
De belangrijkste competenties van een commissaris zijn; nieuwsgierigheid, eerlijkheid, gedrevenheid, onafhankelijkheid en moed.
Â
Â
Â
Â
blijft natuurlijk staan dat je helemaal niet weet of die toetsing in het geval van de SS Rotterdam heeft plaatsgevonden en wat daar de uitkomst van is geweest. Het schip wordt afgebouwd, dus misschien was die toets positief? Bovendien, op welke informatie baseer je de uitspraak dat dit een desinvestering is? Het is nog niet eens af. Ieder nog niet opgeleverd vastgoed of project  is toch niet een desinvestering? Niet in mijn economieboek althans. De media zou je als commisaris toch niet als ware informatiebron mogen beschouwen ?! Les 3 voor commissarissen: informeer je bij je bestuur en andere onafhankelijke bronnen, maar oordeel niet op grond van wat media zonder kennis van zaken achteraf in een hype stoppen.
Dit soort vragen zou u aan de commissarissen van de Rotterdamse woningcorporatie Woonbron moeten stellen. En wellicht zijn zij ook geïnteresseerd in uw governance adviezen?
Als het bestuur van de Rotterdamse woningcorporatie Woonbron niet adequaat geïnformeerd zou zijn door het bestuur m.b.t. de ss Rotterdam over de aankoop, ontwikkeling en budgetoverschrijding, dan zouden zij acties moeten nemen, met als ultieme actie ontslag van het bestuur. Als de commissarissen wel geïnformeerd zijn en ingestemd hebben met het beleid van de ss Rotterdam, dan zijn zij medeverantwoordelijk voor het project ss Rotterdam.
Over de ss Rotterdam is al veel geschreven. In zo’n crisis situatie zijn transparantie en communicatie door het bestuur van wezenlijk belang. Het feit dat de media, de Ministers en de Tweede Kamer vragen hebben gesteld, betekent dat de antwoorden er toen niet waren.
De feiten zijn dat: Minister Van der Laan en zijn voorganger Vogelaar meermalen hebben overlegd met de bestuurders van Rotterdamse woningcorporatie Woonbron. Dat een externe toezichthouder is aangesteld, dat Woonbron besluiten over de ss Rotterdam aan deze toezichthouder moet voorleggen. Dat er voor 1 maart 2009 een plan moet worden opgesteld voor de verdere afbouw, exploitatie, financiering en verkoop van de ss Rotterdam. Dat er een plan moet worden opgesteld voor de financiering van Woonbron voor de komende vier jaar tot en met 2012. Dat het Centraal Fonds Volkshuisvesting (CFV), de financiële toezichthouder, meldt dat de kwaliteit van de besluitvorming en verantwoording onder de maat zijn. ‘Van 43 procent van de facturen is onzeker of ze kloppen. Voldoende reden voor nader onderzoek omdat het fraudeaspect niet op voorhand uitgesloten moet worden’. En dat de Raad van Bestuur, gesteund door de Raad van Commissarissen, de ingezette bedrijfslijn voorzet en het project de ss Rotterdam ongewijzigd en onverminderd doorzet. Dat de renovatie +/- 200 miljoen euro kost, veel meer dan de geplande 6 miljoen.
Elk willekeurig bestuur dat met een project aanvraag van zes miljoen bij een Raad van Commissarissen aanklopt en dan een paar maanden later +/- 200 miljoen euro nodig blijkt te hebben, heeft op zijn minst het wat uit te leggen. Bestuur en Commissarissen zijn daarin niet geslaagd, vandaar dat de minister een externe toezichthouder heeft aangesteld. De toekomst zal uitwijzen of het bestuur en of het toezicht heeft gefaald in deze casus of dat er sprake is fraude. Behoort een ss Rotterdam van 200 miljoen tot de kerntaak van een woningcorporatie? De Tweede Kamer heeft haar vraagtekens.
Uit de geschiedenis blijkt dat er vaak een troost is voor Zonnekoninggedrag, de latere generaties profiteren er toch een beetje van. Het Louvre is nu een prachtig historisch gebouw en museum.
Meavita is ook een voorbeeld van slecht bestuur en matig toezicht. Zonnekoninggedrag is hier (nog) niet aangetoond, bestuurlijk falen wel. Corporaties, verenigingen en stichtingen moeten worden onderzocht. Corporate Governance moet nu eens serieus worden ingevuld.
UIT DE TELEGRAAF; De raad van commissarissen van woningcorporatie Rochdale is de afgelopen jaren diverse malen door huisaccountant KPMG gewaarschuwd voor schimmige vastgoedtransacties die de corporatie uitvoerde. Desondanks greep de raad niet in. Volgens ingewijden zouden commissarissen door de inmiddels ontslagen directeur Möllenkamp zijn betaald om zich koest te houden.
lees hier verder
Het onbeschaafde volk leren ordentelijk te wonen. Dat was het sociale doel van de woningbouwverenigingen. Maar de verenigingen zijn bedrijven geworden, met een andere cultuur en andere normen, waarbij fraude op de loer lag. De affaire-Rochdale komt niet uit de lucht vallen. ”De directeurtjes van de woningbouwverenigingen zijn tycoons van grote bedrijven geworden,” zegt René van Genugten, commissaris van woonstichting De Key.
Lees verder in het Parool.
[...] zonnekoningengedrag in het bestuur en onbehoorlijk toezicht door de Raad van Commissarissen. Maar ook onder de top zijn er allerlei koninkrijkjes die hun macht [...]
Woningcorporatie Stadgenoot misbruikt macht en verzandt in organisatierot.
Bij de woningcorporatie Stadgenoot is nog geen externe toezichthouder aangesteld door Minister Van der Laan. Maar onder de top, zijn er diverse koninkrijkjes (bijv. het Vastgoedbedrijf) met hun eigen Mastodonten en schimmige werkwijzen.
lees hier verder over Stadgenoot
[...] dit moment is de woningbouwcorporatie sector in de nasleep van lakend toezicht, fraude, belabberde dienstverlening en buitensporige en select gemanagede projecten. En weer laat de huisvester sector haar vuist zien; [...]